DALI 3-fase railverlichting
DALI railverlichting is een professioneel 6-draads railsysteem voor projecten waarin armaturen centraal, per groep of individueel moeten worden geregeld. Het systeem is vooral geschikt voor hotels, winkels, showrooms, kantoren en andere bedrijfspanden waar lichtzones, scènes of gebouwbeheer onderdeel zijn van het lichtplan.
De rail vormt de infrastructuur voor de voeding en het stuursignaal. Of de installatie met DALI of 1-10V werkt, wordt bepaald door de aangesloten railspots, drivers en regelapparatuur. Controleer daarom vóór aankoop altijd of alle componenten hetzelfde aansturingsprotocol ondersteunen.
Waarom DALI voor grote ruimtes?
DALI is geschikt voor grote ruimtes omdat armaturen digitaal kunnen worden geadresseerd, gegroepeerd en opnieuw ingedeeld zonder de rail opnieuw te bekabelen. Daardoor kunt u bijvoorbeeld etalages, looppaden, werkzones en sfeerverlichting afzonderlijk regelen vanuit één lichtregelsysteem.
Een DALI-installatie biedt, afhankelijk van de gebruikte regelapparatuur, mogelijkheden zoals:
- afzonderlijke bediening van railspots;
- dimbare lichtgroepen en programmeerbare scènes;
- koppeling met aanwezigheids- en daglichtsensoren;
- bediening via een centraal paneel of gebouwbeheersysteem;
- terugmelding van de status van compatibele componenten.
Binnen één standaard DALI-subnet kunnen maximaal 64 adressen voor drivers of andere control gear worden gebruikt. Voor grotere installaties worden meerdere subnetten toegepast. De elektrische belasting van de rail, de gekozen controller en de projectindeling kunnen in de praktijk eerder een grens stellen.
Voor eenvoudige toepassingen waarbij slechts drie vaste lichtgroepen nodig zijn, kan een regulier 3-fase railsysteem voldoende zijn. DALI wordt relevant wanneer zones later moeten kunnen veranderen of wanneer individuele aansturing, scènes, sensoren of gebouwbeheer nodig zijn.
6-draads systeem: zones apart schakelen en dimmen
Een 6-draads rail voert de elektrische voeding en een afzonderlijk stuurpaar door dezelfde rail. Daarmee blijft de installatie overzichtelijk en kan één doorlopende rail worden gebruikt voor armaturen die via DALI of, bij geschikte componenten, via 1-10V worden geregeld.
De rail is echter niet zelfstandig DALI- of 1-10V-dimbaar. De uiteindelijke werking hangt af van vier onderdelen:
- de 6-draads spanningsrail;
- railspots met een geschikte driver;
- een DALI- of 1-10V-regelaar;
- de juiste aansluiting en configuratie door de installateur.
Binnen het huidige assortiment wordt bij de DALI Zoomable railspot zowel DALI als 1-10V als dimtechniek vermeld. Dit betekent niet automatisch dat ieder product binnen de categorie beide protocollen ondersteunt. Controleer de productspecificatie per railspot en kies per regelkring één passend protocol.
Is dit railsysteem DALI, 1-10V of beide?
De 6-draads rail kan als infrastructuur voor DALI of 1-10V worden gebruikt, mits de aangesloten spots, drivers en regelaar daarvoor geschikt zijn. Een project werkt in de praktijk met het protocol waarvoor de complete regelkring is ontworpen.
DALI en 1-10V zijn namelijk niet hetzelfde:
- DALI verstuurt digitale opdrachten en kan armaturen afzonderlijk adresseren.
- 1-10V gebruikt een analoog spanningssignaal en regelt doorgaans alle armaturen op dezelfde stuurkring tegelijk.
- Een DALI-controller kan niet zonder geschikte interface als 1-10V-dimmer worden gebruikt.
- Een standaard 1-10V-regelaar kan geen DALI-adressen, groepen of scènes programmeren.
Wilt u meer weten over de digitale aansturing? Lees dan de uitleg over de werking van DALI-railverlichting.
Verschil met een standaard 3-fase railsysteem
Het belangrijkste verschil is dat een standaard 3-fase railsysteem maximaal drie elektrisch gescheiden lichtgroepen biedt, terwijl DALI armaturen digitaal kan adresseren en softwarematig kan groeperen. Bij een standaard systeem wordt de groepsindeling door de gekozen fase en bekabeling bepaald; bij DALI kan de indeling later via de configuratie worden aangepast.
Bij zoekopdrachten wordt dit soms een “3 railsysteem” genoemd. Technisch gaat het om een 3-fase railsysteem, eventueel uitgebreid met een afzonderlijk stuurpaar voor DALI of 1-10V.
| Railsysteem | Aansturing | Regeling van de armaturen | Benodigde onderdelen |
|---|---|---|---|
| Standaard 3-fase | Drie afzonderlijke stroomkringen | Per gekozen fase als vaste groep | 3-fase rail, compatibele spots en schakelaars of geschikte dimmers |
| 6-draads met 1-10V | Analoog stuursignaal | Armaturen op dezelfde stuurkring worden gezamenlijk gedimd | 6-draads rail, 1-10V-spots of drivers en een 1-10V-regelaar |
| 6-draads met DALI | Digitaal en adresseerbaar | Per armatuur, groep, scène of broadcast, afhankelijk van de programmering | 6-draads rail, DALI-drivers, busvoeding en DALI-controller of gateway |
Kies een standaard 3-fase systeem wanneer drie vaste groepen voldoende zijn. Kies 1-10V wanneer u grotere groepen gezamenlijk en eenvoudig wilt dimmen. Kies DALI wanneer individuele adressen, flexibele zones, scènes, sensoren of een koppeling met gebouwbeheer nodig zijn.
Welke dimmer of regelaar heeft u nodig?
Voor een DALI-installatie heeft u geen gewone wanddimmer nodig, maar een DALI-controller met een passende busvoeding. Afhankelijk van het project kan dit een eenvoudige DALI-bediening, een programmeerbare applicatiecontroller of een gateway naar een gebouwbeheersysteem zijn.
Voor een 1-10V-installatie heeft u een 1-10V-regelaar nodig die geschikt is voor het aantal aangesloten drivers en hun gezamenlijke stuurbelasting. Controleer daarbij niet alleen het elektrische wattage van de verlichting, maar ook hoeveel drivers de regeluitgang kan aansturen.
Laat de controller altijd afstemmen op:
- het protocol van de railspots;
- het aantal armaturen en regelkringen;
- de gewenste zones en lichtscènes;
- aanwezige sensoren of drukknoppen;
- een eventuele koppeling met KNX, BACnet of een ander gebouwbeheersysteem.
Voor complexe railverlichting in een bedrijfspand adviseren wij om de configuratie door een installateur of lichtadviseur te laten controleren.
Hoeveel meter rail en hoeveel armaturen zijn mogelijk?
De rails in het assortiment zijn verkrijgbaar in lengtes van 100, 150, 200 en 300 centimeter en kunnen met passende connectoren tot langere trajecten worden gekoppeld. Er bestaat geen universeel maximumaantal meters dat voor ieder project geldt.
De maximale systeemomvang wordt bepaald door:
- het totale wattage van de aangesloten armaturen;
- de belasting en beveiliging van de stroomgroepen;
- de verdeling over de drie fasen;
- de capaciteit van de gekozen regelaar;
- spanningsverlies en kabellengte;
- het aantal beschikbare DALI-adressen.
Een DALI-subnet ondersteunt maximaal 64 geadresseerde drivers of andere control gear. Dat betekent niet automatisch dat iedere rail 64 spots kan dragen: de elektrische belasting, de controller en de gebruikte armaturen moeten eveneens binnen hun opgegeven grenzen blijven.
Bereken het aantal railspots daarom niet alleen op basis van de lengte van de rail. De gewenste verlichtingssterkte, bundelhoek, montagehoogte, kleurtemperatuur en indeling van de ruimte bepalen hoeveel armaturen werkelijk nodig zijn.
Lichtplan en offerte voor uw project
Een lichtplan bepaalt hoeveel rail, armaturen en regelzones nodig zijn voor een gelijkmatige en functionele verlichting. LedLoket ondersteunt installateurs, lichtplanners en projectinkopers met een gratis lichtberekening en een projectofferte.
Voor een bruikbaar lichtplan ontvangen wij bij voorkeur:
- een plattegrond met afmetingen;
- de plafond- of montagehoogte;
- het gebruik van iedere ruimte of zone;
- de gewenste lichtsterkte of luxwaarde;
- de gewenste lichtkleur en bundelhoeken;
- informatie over bestaande bekabeling en regeltechniek;
- eventuele eisen voor sensoren of gebouwbeheer.
Op basis hiervan kan worden bepaald waar de rails komen, hoeveel railspots nodig zijn en of DALI, 1-10V of een regulier 3-fase systeem het beste aansluit op het project. Bekijk ook de mogelijkheden voor professionele bedrijfsverlichting of vraag direct een gratis lichtberekening aan.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen DALI en een standaard 3-fase railsysteem?
DALI maakt digitale aansturing per armatuur, groep of scène mogelijk, terwijl een standaard 3-fase rail drie vaste stroomgroepen heeft. Voor drie eenvoudige lichtgroepen is een standaard 3-fase systeem meestal voldoende; voor programmeerbare zones, sensoren of gebouwbeheer is DALI geschikter.
Is dit railsysteem DALI, 1-10V of beide?
De 6-draads rail kan met DALI of 1-10V worden gebruikt wanneer de aangesloten spots, drivers en regelaar hetzelfde protocol ondersteunen. Controleer dit per product, omdat niet iedere railspot automatisch geschikt is voor beide dimtechnieken.
Welke dimmer of regelaar heb ik nodig?
Voor DALI heeft u een DALI-controller en busvoeding nodig; voor 1-10V gebruikt u een geschikte 1-10V-regelaar. De capaciteit van de regelaar moet passen bij het aantal drivers, de gewenste zones en een eventuele koppeling met sensoren of gebouwbeheer.
Hoeveel rail en railspots kan ik aansluiten?
De benodigde hoeveelheid rail en spots hangt af van de ruimte, montagehoogte, lichtberekening en elektrische belasting. De rails zijn in verschillende lengtes koppelbaar en een DALI-subnet ondersteunt maximaal 64 geadresseerde drivers, maar de productspecificaties en installatieberekening kunnen een lagere grens opleggen.
Kunnen jullie een lichtplan maken voor mijn project?
Ja, LedLoket maakt een gratis lichtberekening voor winkels, hotels, kantoren, showrooms en andere bedrijfspanden. Lever een plattegrond, plafondhoogte en projectwensen aan, zodat de railindeling, armaturen, lichtzones en regeltechniek kunnen worden uitgewerkt.
DALI-railverlichting laten berekenen
Wilt u zeker weten dat de railspots, drivers en regelapparatuur technisch op elkaar aansluiten? Laat LedLoket de railindeling, lichtopbrengst en aansturing voor uw project controleren.
Vraag een gratis lichtplan aan — offerte binnen 1 werkdag.
